20 Mayıs 2018

ÜST KADRAN AĞRILARI(BOYUN, OMUZ, KOL, EL) HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

21.yy’da üst kadran ağrısı(upper quadrant syndromes) yani boyun ve kol ağrıları yaygındır ve önemli ağrı ve sakatlık nedenidir. Nüfusun %70’i hayatlarının belli bir döneminde boyun ve kol ağrısı deneyimi yaşamaktadır. Kas iskelet sistemi hastalıkları meslek hastalıklarında çoğunluğu oluşturmaktadır. Bel ağrısından sonra boyun ve kol ağrıları ikinci sırada gelmektedir. Buna ek olarak üst kadran ağrısı olan hastaların %58’i hastanelere başvurarak, sağlık sisteminde yüksek maliyetler oluşturmaktadır. Üst kadran ağrısı sıklıkla dominant kol ve boyunda olmaktadır. Üst kadran ağrısı birkaç farklı koşullarda ortaya çıkabilir. Aslında kümülatif travma bozuklukları, servikobrakial bozukluk, tekrarlayan gerilme yaralanması ve işle ilgili üst ekstremite bozuklukları gibi tanımlamalar boyun ve kol ağrılarını belirtmek için kullanılır. Akut travma ya da altta yatan sistemik hastalıklara dayanmayan boyun, omuz ve koldaki ağrı belirtileri, ‘boyun, omuz ve kol bölgesi şikayetleri’ olarak tanımlanır. Bu terim üst kadrandaki belirtilerin farklı nedenleri olabileceğini göstermektedir.

Üst Kadran Ağrısında Boyun ve Sırt Omurgası

Servikal ve torakal omurgadaki herhangi bir yapı üst kadran ağrısı için ağrı kaynağı olabilir. Bel ağrısında olduğu gibi boyun ve kol ağrısının kesin anatomik kaynaklarının belirlenmesi mümkün değildir. Mevcut araştırmalar klinik karar vermede geleneksel biyomedikal ağrı modelinden daha kapsamlı biyopsikososyal modele doğru kaymayı teşvik ediyor. Üst kadran fonksiyonunda biyopsikososyal model, biyolojik faktörden(anatomi, fizyoloji, patoloji) daha çok şey kapsar. Psikolojik(düşünce, duygu, davranış) ve sosyal faktörler(iş ve statü, kültür ve din) üst kadran fonksiyonunda önemli rol oynar. Gerçek bir biyopsikososyal model hastalıklar, ağrı, sinir sistemi hasarı, tehdit ve duyguların nasıl işlediğine dair daha fazla anlayış içerir. Üst kadran ağrısının tedavisinde ‘doku bazlı tedavi’ yaklaşımının kısıtlamaları, tedavi bazlı sınıflandırma (TBS) yaklaşımını savunan kanıtların oluşmasına yol açmıştır. Böyle bir yaklaşımla, üst kadran ağrısının doku kaynaklarını bulmaya daha az önem verilir. Bunun yerine daha fazla önem hasta ile görüşme ve muayene sırasında toplanan belirti ve bulgulara verilir. Mevcut TBS sistemi boyun ve kol ağrısı için 5 tane alt sınıflandırma içerir. Sınıflandırma alt grupları şunlardır: hareketlilik, merkezileşme, egzersiz ve kondisyon, ağrı kontrolü ve baş ağrısı. Doktora hastasının hangi alt gruba yerleştirmesi gerektiğine yardımcı olmak için bir algoritma geliştirilmiştir.

Boyun Ağrısı için Manuel Terapi Yöntemleri

Manuel terapinin boyuna ve sırt bölgesine uygulandığında, boyun hareketlerini iyileştirdiği ve boyun ağrısını azalttığına dair kanıtlar vardır. Boyun bölgesine yapılacak manipulasyonun güvenilirliği ile ilgili kaygılar olduğu için araştırmacılar, sırt bölgesine yapılacak manipulasyonun mekanik boyun ağrısına ne kadar katkı sağlayacağı ile ilgili araştırmalar yapmıştır.

Boyun Ağrısı

Boyun Ağrısı için Sırt Bölgesine Yapılan Manuel Terapiden Fayda Görülür.

Sırt bölgesine yapılacak manipulasyonun, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında boyun bölgesinde hem ağrı hem de sakatlık skorlarında anlamlı derecede azalma saptanmış. Bir grup hastaya sırt bölgesine manipulasyon, diğer grup hastaya TENS, masaj, mobilizasyon ve egzersiz tedavisi yapılmış. Manipulasyon yapılan grupta boyun ağrılarında anlamlı derecede azalma saptanmış.

Üst Ekstremite Ağrısı için Manuel Terapi Yöntemleri

Üst ekstremitede(omuz, kol, dirsek, el) şikayeti olan hastalara sırt ve boyun bölgesine yapılacak manuel terapi yardımcı olur. Sırt bölgesinde olan uyuşma, hiperpigmentasyon, ağrı sırt bölgesine yapılacak manipulasyon ile düzeldiği tespit edilmiş. Omuz ağrısı olan hastaların boyun bölgesine yapılan yana kaydırmalı mobilizasyon tekniği ve sırt bölgesine yapılan manuel terapi ile şikayetlerinde azalma saptanmıştır.

Kol Ağrısı

Daha önceki çalışmalarda, dirsek tendon problemi olan kişilerde boyun bölgesinin muayene bulgularında özellikle boyunun öne-arkaya harekettinde kısıtlılık tespit edilmiştir ve dolayısıyla boyun bögesine yapılacak manipulasyonlar ile dirsek problemlerine katkı sağlamak mümkündür.

Kaynak: J Man Manip Ther. 2011 Nov; 19(4): 201–211